Sorry zeggen

sorry zeggen puber

Eerst even sorry zeggen

“Ik ga echt geen sorry zeggen als ik het niet meen”

“Als jij te laat aan tafel komt en we zitten al te eten, is het normaal dat je sorry zegt”

“Nee, dat doe ik niet, want ik zou het volgende keer weer doen”

“Dit is hoe mensen doen, ze zeggen gewoon sorry en dan is het ok”

“Waar sláát dat op, als je het niet meent?”

Voel je de stoom al uit je oren komen bij dit soort gesprekken? We hebben het regelmatig meegemaakt bij onze puber, zeker toen hij nog veel bezig was met gamen (jaja ook die fase gaat vaak weer voorbij!).

Na dit soort uitbarstingen volgde dan vaak een avondmaaltijd onder hoogspanning, waarbij de verschillende gezinsleden elkaar afwisselden van passief agressief (niks zeggen, maar uitstralen dat je nog steeds boos bent) tot scherpe opmerkingen (“Ik voel hier een spanning”) tot felle discussies en uitroepen als “Ik ben het he-le-maal zat hoe het hier gaat”.

ruzie puber

Een enkele keer was ik het, die laatste, en liep ik boos en verdrietig met mijn bord naar boven: zoeken jullie het maar uit met elkaar.  Zoveel drama van mijn kant maakt altijd echt indruk, juist omdat het zelden gebeurt. Het heeft een enorm bindend effect: de andere drie blijven in shock achter: oeps, mama is boos. Dan komen ze om de beurt boven om me over te halen weer naar beneden te komen. Je snapt dat ik dit niet te vaak moet inzetten.

En de volgende keer begint het drama weer opnieuw: “ik ga echt geen sorry zeggen. HOEZO?”

Dan denk ik ook bij mezelf: heeft hij geen gelijk? Waarom zeggen we eigenlijk sorry, als we er niks van menen? Het is wel handig als je dat gewoon zo kunt, je kunt er jarenlang premier mee blijven, ongeacht wat er allemaal mis gaat. Je strooit wat sorry’s links en rechts en iedereen is tevreden.

Soms leggen pubers feilloos bloot wat er nep is in ons gedrag. Ze stellen dingen ter discussie en nemen geen genoegen met ‘dat ís nou eenmaal zo’ en ‘dat vínd ik nou eenmaal zo’. Ze zitten middenin de fase van ontdekken: wie ben ik, wie wil ik zijn, bij wie wil ik horen, bij wie wil ik niet horen, wat vind ik OK en wat vind ik niet OK. Vanuit de puber en gamen voelt het ook veel erger om z’n online vrienden te verlaten dan om op tijd bij z’n ouders aan tafel te schuiven. Kwestie van prioriteiten.

En dan kunnen ze ook nog olie op het vuur gooien met hun directe uitspraken:

“Ja maar dat is toch gewoon ónzin wat je zegt”

“Dat slaat echt helemaal nergens op”

“Alsof het zo gezellig is, met jullie aan tafel”

“Hoezo? Ik heb echt niet het idee dat jullie zoveel doen in huis”

(ik verklap: deze uitspraken verzin ik niet)

En voor je het weet gaat de ruzie over het respectloze taalgebruik dat weer van alles in je kan triggeren. Terwijl je nu juist ook een gesprek kan voeren over: waarom vinden we dit nu eigenlijk belangrijk?  

Vaak zijn onze eigen normen en waarden ook maar aangeleerd. En zie het maar zo: de puber is op deze aarde gekomen om even aan onze denkbeelden te rammelen, om te checken of je iets ‘zomaar’ vindt of dat er een idee achter zit.

weerbaarheidsspel pubers

Soms sta je ook echt met je mond vol tanden: waaróm moet je kind eigenlijk om 21:00 thuis zijn en niet 21:30? Logisch dat je kind hier probeert wat ruimte te krijgen.

Met pubers in mijn praktijk doe ik vaak het Weerbaarheidsspel van Tea Adema. Dan leer ik pubers (en hun ouders) dat je op 4 manieren kunt reageren als iemand over je grens gaat. Ze leren dan via dit spel dat je zelf kunt kiezen hóe je reageert, niemand kan je dwingen, maar dat je dan ook kiest voor een bepaald gevolg. Want elke manier heeft een andere consequentie.

Moeten ze nou wel of niet sorry zeggen?

Natuurlijk mag je van je kind verlangen dat het sorry zegt. Het lastige is, zoals met al je corrigerende optredens: je hebt vooral invloed op wat jij zegt, maar niet op wat de ander daarmee doet. En hoe de situatie daarna misschien alsnog explodeert. Dit gaat over grenzen aangeven en handhaven, en hoe je dat doet. Kun je uit de strijd stappen en je niet beledigd voelen? Lukt het je om af te wachten tot het rustig is? Kun je echt luisteren naar wat je kind zegt, ook al zegt het iets heel anders dan hoe jij denkt? (tip: ook daar helpt het Weerbaarheidsspel bij!)

En het goede nieuws is: het maakt eigenlijk niet eens uit hóe je reageert. Of jij nu dagelijks de dramakant kiest of passief agressief doet, het zijn allemaal leerervaringen in het brein van je kind. Stel jezelf dat brein van je kind eens voor als een enorme bibliotheek aan ervaringen. Elke ervaring wordt opgeslagen met een emotie. Er wordt een enorme database opgebouwd. Elke nieuwe situatie gaat bij binnenkomst door een check: heb ik dit al eens meegemaakt? Welke emotie hoort hierbij? Dat gaat natuurlijk onbewust en automatisch. Tijdens de puberteit groeit ook het vermogen van de puber om te gaan denken: “Welke consequentie hoort hierbij en is dat de consequentie die ik wil?”.

Jouw rol als ouder is niet om perfect te zijn en te doen, je bent gewoon mens. Jouw kracht ligt in het evalueren van situaties: zie je wat er gebeurt als je je zo opstelt? Kreeg je uiteindelijk je zin? Liep het goed af? Is dit wat je wilt?

Lees ook de artikelen en boeken van Jelle Jolles: jouw rol is fundamenteel in het helpen ontwikkelen van het brein van je kind. Prikkel hun nieuwsgierigheid. Kijk eens wat meer vanuit hun positie. Geef ze erkenning voor wat ze zeggenen voelen. Preek niet teveel… Luister naar deze podcast waarin hij zijn tips geeft.

En vooral: geniet van deze fase, ze houden je scherp!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *