AI is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven. Ik heb heel wat diepe gesprekken gevoerd met ChatGPT en ben inmiddels over op Claude. Ik heb er een haat-liefde-verhouding mee: alle posts op social media die nu dezelfde taal praten, dezelfde constructies en woorden, ik prik er zo doorheen en stoor me er dan toch een beetje aan. Maar eerlijk is eerlijk: zelf gebruik ik het ook voor van alles en nog wat.
Onze kinderen groeien er mee op en het is ook niet uit hun leven te denken. Ze kunnen er van alles mee, van huiswerk tot profielwerkstuk. Het zorgt voor kopzorgen bij scholen en vervolgopleidingen, want hoe gaan we hiermee om met z’n allen? Het gebruik van AI roept vragen op bij zowel docenten als ouders. Wordt een kind er niet lui van? Hoe monitoren we of het goed geleerd is? Hoe weet ik of mijn kind het niet gebruikt om te cheaten?
Die zorgen zijn begrijpelijk, maar tools als ChatGPT verbieden zal je niet lukken. Ze zijn er nu eenmaal. Dus laten we ons dan richten op hoe onze kinderen ermee omgaan.
Nieuwe dingen vinden we vaak eng
Van oudsher staan we wantrouwend tegenover nieuwe uitvindingen. Zelfs de auto werd met argwaan bekeken.
En ik weet nog lang geleden dat een vriend zei dat ik een iPhone geweldig zou vinden en dat ik reageerde: “Waarom zou ik internet op mijn telefoon willen?” Haha dat ding is nu aan mijn hand vergroeid.
Toen de rekenmachine in gebruik werd genomen, dachten mensen: “Straks kunnen ze niet meer hoofdrekenen!” Of toen het internet kwam: “Ze gaan niks meer leren of onthouden!”.
Sommige vaardigheden veranderden, maar de basis blijft belangrijk. Met de rekenmachine leerden we complexere wiskunde. Met internet leerden we informatie vinden en beoordelen. We leerden kritisch om te gaan met de voorgeschotelde informatie.
Met die AI-tools is het eigenlijk hetzelfde. Het maakt bepaalde dingen een stuk makkelijker. Maar het echte leren moet je nog steeds zelf doen.
Je kunt met AI cheaten of ervan leren
Ik zie een wereld van verschil tussen het gebruik van dit soort tools om te leren, of om het leren over te slaan, door bijvoorbeeld te cheaten.
Cheaten met AI betekent:
- AI je huiswerk laten maken en het zonder na te denken copy & pasten
- Antwoorden van ChatGPT (etc) uit je hoofd leren zonder dat je het snapt en doorvraagt
- Teksten klakkeloos overnemen
- Overnemen zonder kritisch checken
Slim leren met AI betekent:
- De tool om uitleg vragen als je iets niet snapt
- Stap voor stap laten uitleggen hoe je ergens komt
- Je laten helpen met oefenen en jezelf testen of je het snapt
- AI als een studiemaatje zien dat altijd beschikbaar is
Bij cheaten snap je het morgen nog steeds niet. Bij slim leren kun je het morgen en bij die toets wel zelf.
We moeten leren hoe we het slim gebruiken
Wat ik mooi vind aan AI, is dat het jouw denken kan versterken. Het legt uit op jouw niveau en tempo, heeft eindeloos geduld, schaamt zich niet voor “domme” vragen. Het is er 24/7, ook als je het niet durft te vragen aan je docent of klasgenoten. Je bent ook sneller bij je antwoord dan via Google.
Maar… ChatGPT of Claude kunnen niet voor jou leren. Het kan begrip niet in jouw hoofd stoppen. Dat moet je zelf doen. AI kan de weg wijzen, maar lopen moet je zelf. Je moet zelf die toets maken.
Bovendien moet je altijd kritisch zijn op fouten. Dus gebruik het met je boek ernaast en check of het allemaal klopt: ook dat is leerzaam.
De manier waarop je je vragen formuleert is essentieel: ‘garbage in = garbage out”: als je te weinig of vage info invoert, gaat de tool zelf van alles bedenken om het aan te vullen en dan krijg je een slechter antwoord. Het is superbelangrijk om je vraag goed te formuleren en ook uit te leggen wat je wilt.
Vraag daarom bij je ‘prompt’ ook: “is er nog info die je mist om mij een goed antwoord te geven?”. Dan krijg je steeds beter een antwoord dat past.
In het volgende blog van deze serie krijg je nog meer tips.
Waarom dit belangrijk is
De wereld waarin jongeren straks gaan werken en studeren zit vol met AI. Wie nu leert hoe je deze tools slim inzet (als versterker ipv als vervanger) heeft straks een enorm voordeel.
Blogserie over AI
Dit is een drieluik over het gebruik van ChatGPT en andere AI-tools. :
Volgende week: Concrete voorbeelden: hoe gebruik je AI nou precies bij wiskunde, talen, leren voor toetsen? Wat zijn goede vragen om te stellen? En wat zijn slechte? Ik geef je 10 praktische manieren waarop AI je écht kan helpen beter te leren.
Over twee weken: Speciaal voor ouders: hoe herken je of je kind AI goed gebruikt? Welke signalen zijn positief en wanneer moet je je zorgen maken? En hoe kun je je kind helpen om hier beter in te worden??
Leuk doel voor deze week: vraag het eens aan je kind! “Voor wat voor dingen gebruik jij AI?” Misschien is het wel meer dan je denkt!
