“En dan vraag ik aan hem hoe het toch komt dat hij niks doet voor school, en dan krijg ik gewoon geen normaal antwoord, gek word ik ervan”, verzuchtte een moeder tegenover me. Hoe kan het toch dat hij niet kan uitleggen waarom hij niet meer z’n best doet?
“Ik denk dat ik het antwoord wel weet,” antwoord ik. “Omdat school – met alle andere dingen die er zijn in z’n leven – onderaan zijn prioriteitenlijst staat. Het boeit hem gewoon niet!”
Ze lacht. “Ja… maar dat is denk ik niet het antwoord dat ik wil horen”.
Zo kom je niet verder in je gesprekken
Als vader of moeder stel je de waarom-vraag omdat je wilt snappen wat er in je kind omgaat. Maar de vraag “waarom doe je niks voor school?” heeft bij de meeste tieners één van de volgende effecten: ze weten het antwoord niet, ze weten het antwoord wel – maar durven het niet te zeggen, of ze weten het antwoord en zeggen het, maar dat is niet wat jij wilt horen.
Voel je dat het gesprek zo nooit goed kan aflopen?
Want als je kind zegt: “school is gewoon hartstikke zonde van m’n tijd” of: “ik vind het gewoon niet belangrijk”, dan schiet jij meteen in de oplosmodus.
In jouw hoofd gaan meteen radartjes draaien die je kind op andere ideeën willen brengen, je wilt je kind jouw normen en waarden meegeven. En dan klapt je kind dicht.
School staat niet bovenaan
Dit is de werkelijkheid voor veel tieners: school concurreert met vrienden, met social media, sporten, werken, gamen, slapen, met alles wat op dit moment in hun leven veel meer energie en plezier geeft. Hun brein is volop in ontwikkeling en helemaal gericht op sociale verbinding, op identiteit, op het NU. Abstracte toekomstplannen en cijfers die over drie maanden tellen voor de overgang, die zijn voor dat brein heel lastig te vatten. Je hebt een puber met bijbehorend brein-in-ontwikkeling.
Begrijpen waarom je kind niks doet voor school is dus minder ingewikkeld dan je denkt. Het ingewikkelde voor ouders is accepteren dat het antwoord zo simpel is. Je kunt als ouders wel vinden dat school het allerbelangrijkste is, maar daarover verschillen dus de meningen vaak…
Wat dan wél werkt
Geef eerst eens aandacht aan die dingen die je kind wel belangrijk vindt. Vraag: “Wat is op dit moment het allerbelangrijkste voor jou?” En luister dan echt: kruip in het hoofd van je kind en snáp wat dat ene je kind oplevert.
Als je kind zegt “mijn vrienden” of “voetbal” of “gamen”, kun je van daaruit verder: “Oké, ik snap dat school een stuk minder boeiend is. Wat zou jou helpen om school ook een beetje draaglijker te maken?” Of: “Wat zou er moeten veranderen zodat school minder erg voelt?”.
Of: “Zullen we dan eens met je rooster en sport kijken op welke dagen er iets meer ruimte is, bijvoorbeeld 2-3 dagen in de week waarop je thuis wél wat aan school kunt doen?”
Dat is een heel ander gesprek dan “waarom doe je altijd zo weinig aan school.” Je neemt de wereld van je kind als startpunt, in plaats van jouw werkelijkheid (en zorgen of angsten). Je kind voelt zich. meteen een stuk meer serieus genomen
Soms kom je er dan achter dat er meer speelt. Dat je kind niet lui is, maar bepaalde dingen nog niet goed in de vingers heeft. Dat het iets niet snapt en zich schaamt om dat toe te geven. Dat de druk al zo hoog is dat elke gedachte aan school spanning geeft. Die vragen komen pas boven als je kind zich echt gezien en gehoord voelt.
En tja, dat begint bij het durven luisteren naar dat antwoord dat je eigenlijk niet wilde horen….
Een betere connectie met je kind
Wil je leren hoe je als ouder wél het gesprek aangaat dat ergens toe leidt? In mijn online cursus Motiveer je puber! laat ik je zien hoe je de verbinding met je kind herstelt en samen toewerkt naar meer motivatie, zonder de strijd die jullie nu voeren. Bekijk de cursus hier.
