Je probeert het heus wel: loslaten, je kind meer ruimte te geven, minder te controleren. En dan zit je toch weer in Magister te gluren, of krijg je een berichtje van je kind op school of je dat schrift even kunt brengen. Voor je het weet doe jij het weer…
Van 'curlen' naar loslaten
Loslaten is een soort toverwoord in deze tijd waarin we als ouders zo aan het ‘curlen’ zijn. Het voelt als een knop die om moet, een beslissing die je neemt en dan gaat alles beter. Maar zie het meer als een vaardigheid die je steeds opnieuw oefent, in kleine situaties, zodat je er beter in wordt.
Vaak willen ouders wel loslaten, als ze zeker weten dat hun kind het dan zelf goed oppakt. Maar dat is een beetje een kip-ei probleem. Je kind gaat het pas leren als het de kans krijgt om het te leren. En jouw gevoel van ongemak gaat pas weg als je hebt geoefend en ziet wat er gebeurt.
Dus je moet eigenlijk vooral eerst dat ongemak leren verduren dat het even niet zo goed of snel gaat.
Waarom loslaten zo belangrijk is voor motivatie en faalangst
Kinderen en tieners ontwikkelen hun zelfvertrouwen door te ervaren dat ze iets zelf kunnen, zelf, zonder dat iemand meekijkt of meteen commentaar geeft.
Hetzelfde geldt voor executieve vaardigheden: plannen, prioriteren, fouten maken en herstellen, doorzetten als iets niet meteen lukt. Die vaardigheden ontstaan alleen als je ze mag oefenen, en dat oefenen vraagt om ruimte die jij als ouder moet durven geven, ook als het ongemakkelijk voor je voelt.
Wat ik veel zie bij tieners met faalangst: ze durven niets meer te proberen omdat ze bang zijn het fout te doen. En als ik goed kijk naar wat er om hen heen gebeurt, zie ik hoe zorgvuldig alles werd opgevangen, gecorrigeerd, overgenomen, met de beste bedoelingen. Maar die tieners hebben nooit echt geleerd dat een fout iets is wat je kunt overleven, dat je er iets van leert, dat het gewoon bij leren hoort.
Als je meer loslaat, straal je ook vertrouwen uit: vertrouwen in je kind, en in zijn of haar vermogen om dingen zelf uit te zoeken.
Wat kun je misschien loslaten bij je puber?
Hieronder vind je een enorme lijst voorbeelden van dingen die uiteindelijk toch wilt afbouwen bij je kind voor het volwassen is of bv naar een vervolgopleiding gaat. Ga al lezende eens na welke jij nog vaak doet en of dat nodig is…
School en huiswerk
- Zijn agenda bijhouden of controleren
- Haar eraan herinneren dat er een toets of deadline aankomt
- Nakijken of het huiswerk af is voordat hij naar bed gaat
- Vragen of ze haar spullen heeft ingepakt
- Uitleggen hoe een opdracht werkt terwijl ze de instructie zelf nog niet heeft gelezen
- Mailen naar de docent als er iets is, terwijl je kind dat prima zelf kan doen
- Haar wakker maken met meerdere rondes roepen, terwijl een wekker ook werkt
- Uitzoeken welke stof er voor een toets moet worden geleerd
- Helpen met een werkstuk terwijl je kind nog niet zelf heeft geprobeerd eraan te beginnen
- Bijhouden welke cijfers er nog openstaan of welke vakken achterlopen
- Bedenken wanneer hij moet beginnen met leren voor tentamens
Plannen en organiseren
- Zijn kamer opruimen of “even snel” zijn was doen
- Haar herinneren aan afspraken die in haar eigen telefoon staan
- Uitzoeken hoe iets werkt dat hij zelf nodig heeft voor school of een hobby
- Invullen wat er die week allemaal moet gebeuren of welke prioriteiten er zijn
- Bedenken wat ze nodig heeft voor een project of uitje
- Onthouden welke vrienden er jarig zijn en een cadeau regelen
- Checken of hij genoeg geld op zijn OV-kaart heeft
- Regelen van formulieren of aanmeldingen die je kind zelf kan invullen
- Bijhouden wat er in zijn sporttas moet zitten
Sociale situaties
- Bellen naar een vriend of vriendin namens hem
- Actief sturen in wie ze ziet of met wie ze omgaat
- Conflicten oplossen tussen haar en iemand anders, tenzij ze daar zelf om vraagt
- Beslissen of hij naar een feestje gaat of niet
- Reageren op sociale situaties waar jij je zorgen over maakt voordat je er met haar over hebt gepraat
- Uitleggen aan andere ouders waarom jouw kind iets wel of niet deed
- Bedenken wat hij kan zeggen als er iets moeilijks speelt met een vriend
Sport en wedstrijden
- Meegaan naar elke training en elke wedstrijd, ook als dat niet hoeft
- Direct na een wedstrijd vragen hoe het ging of wat er mis ging
- Meeleven met elk punt, elke fout, elke beslissing van de coach, ook non-verbaal
- De wedstrijd achteraf uitgebreid nabespreken, ook als je kind er zelf niet over begint
- Bijhouden van statistieken, tijden of scores die je kind zelf niet bijhoudt
- Contact onderhouden met de coach over prestaties, terwijl je kind dat zelf kan doen
- Beslissen of een wedstrijd of training wordt overgeslagen bij blessure of vermoeidheid
- De uitrusting regelen, inpakken of controleren
- Bepalen hoeveel je kind traint of welke extra’s zinvol zijn
- Je eigen sportervaring gebruiken om uit te leggen wat je kind anders kan doen
Praktisch dagelijks leven
- Bepalen wat ze aantrekt of adviseren of het wel past
- Inschatten of hij het warm of koud genoeg heeft
- Eten klaarmaken, smeren of opscheppen als je kind dat allang zelf kan
- Regelen van zijn eigen afspraken bij de huisarts, kapper of tandarts
- Beslissen wanneer ze naar bed gaat
- Zorgen dat zijn telefoon of laptop op tijd op de oplader ligt
- Boodschappen doen voor dingen die zij zelf heeft opgemaakt of nodig heeft
- Een baantje zoeken voor je kind en het formulier alvast invullen
- Uitzoeken hoe iets werkt, van een apparaat tot een formulier, terwijl je kind dat zelf kan opzoeken
- Geld bijhouden dat ze heeft uitgegeven of haar portemonnee aanvullen zonder dat ze er zelf over nadenkt
Hoe begin je met loslaten?
Je kent jezelf (en de andere ouder) het beste. En niet elk kind is hetzelfde. Dus je voelt bij het lezen van de lijst vast wel aan welke dingen bij jullie thuis een tandje minder mogen.
Bespreek ze eens met elkaar en met je kind. Leg aan je kind uit dat je het voortaan anders gaat aanpakken, en doe dat gewoon eerlijk: je gelooft dat hij of zij het zelf kan. Houd dan vol, ook als het in het begin wat chaotischer wordt. Een keer een vergeten toets, een keer te laat, een keer een onhandig mailtje aan een docent: dat zijn juist de momenten dat ze het gaan leren..
Kun je nagaan hoeveel vrije tijd jij straks hebt… ga maar vast bedenken wat je dan allemaal weer kunt doen!
