Elke ochtend als ik gedoucht en aangekleed beneden kom, gaat het hetzelfde. Ik zet de koffiemachine aan en tijdens het opwarmen spring ik 50 keer omhoog. Ooit las ik dat dat goed is voor het lijf. Soms doe ik 50 squats, soms spring ik. Als het ding vervolgens mijn koffie maalt en zet, spring ik nog eens 50 keer. Daarna ga ik met mijn cappuccino op de bank een paar lesjes Duolingo doen.
Drie dingen die inmiddels helemaal aan elkaar vastzitten, zonder dat ik erover na hoef te denken. Ik hoef mezelf er niet toe te zetten om te springen of om die lesjes te doen. Het gebeurt gewoon, omdat het is vastgeknoopt aan mijn koffieverslaving en aan mijn dopamine-Duolingo-behoefte.
Doucheputje, maandlenzen en vlooiendruppels
Zo koppel ik wel meer dingen. In het weekend rond de eerste van elke maand: koffie-apparaat reinigen, doucheputje (brrr), nieuwe maandlenzen indoen en vlooiendruppels op de katten. Aan de eerste van elk kwartaal koppel ik de nieuwe tandenborstel.
Dat is het principe achter gestapelde gewoontes uit het boek Elementaire Gewoontes van James Clear, waar ik al eerder over blogde. De boodschap achter het boek is: het gaat niet om motivatie, het gaat om het creëren van goede gewoontes. En dat is wat je je kind ook kunt leren… We hebben onze kinderen door schade en schande geleerd dat zodra iemand een verpakking van iets leegmaakt, dat meteen in onze boodschappen-app zet.
Nadenken wil je voorkomen
Voor je naar bed gaat, poets je je tanden. Je gaat niet nadenken ‘zal ik het nu doen of doe ik het straks’, want het is je hele leven al een gewoonte. Dat zit dus wel goed in je avondritueel en gelukkig bij de meeste pubers ook. Als je telkens over zo’n beslissing gaat nedenken kan het slechter uitpakken, want dan kan er ook een andere uitkomst komen…
Bedenk ook eens voor jezelf: welke ‘klusjes’ of dingen die je mwah vindt, koppel je al aan andere dingen, zodat je in elk geval zorgt dat ze gebeuren? Of wat zou jij ook wat meer kunnen koppelen:
- wekker-hardlopen
- opstaan – stretchoefeningen
- na het avondeten – rondje buiten lopen
- tanden poetsen – medicijnen innemen
- eerste koffie op werk – agenda doornemen
- laptop aan – glas water drinken
En dan je puber
Je kunt met dit soort voorbeelden al aan je kind laten zien hoe het werkt. Want uiteindelijk wil je dat je kind zelf gaat nadenken hoe hij/zij het eigen leven wat meer onder controle krijgt: de dingen doet die je nu eenmaal moet doen.
Het mooie is dat de dag van een puber al bomvol vaste momenten zit: een bepaald ochtendritueel, een bepaald ritueel na school voor het eten, na het eten. Er zijn genoeg haakjes waar je iets aan kunt koppelen. En dan bedoel ik niet dat jij het koppelt voor je kind en steeds gaat helpen herinneren, maar dat je je kind helpt nadenken wat nou handig zou zijn.
Bijvoorbeeld: jas ophangen, schoenen uit, wat lekkers pakken, Magister checken.
Of na het avondeten en voor het beeldschermen eerst een half uurtje dingen voor school doen. Juist dat schakelmoment tussen verplichting en beloning werkt goed, omdat het al een vast punt op de dag is.
Ze kunnen het ook koppelen aan hun sporttraining: ervoor of juist erna iets aan school doen. Sporttas legen > drinken pakken > aan het werk.
Bij ons werkte het na het eten altijd goed om dan even samen Duits te doen: hij was dan toch al los van dat gamen en nog niet opnieuw begonnen.
Dagelijks werk versus toetsen en PO's
Voor dagelijks huiswerk zoek je een vast moment op de dag. Voor een toets of een werkstuk werkt dat anders, want er is geen dagelijks aanknopingspunt en de deadline voelt weken van tevoren echt nog te ver weg.
Bij dit soort langetermijndingen helpt een vast weekmoment, bijvoorbeeld zaterdagmiddag na het sporten en chillen, om even een paar minuten te kijken wat er de komende week aan toetsen en deadlines op de planning staat. En binnen die week helpt het om het werkstuk of de leerstof op te knippen in een klein dagelijks ritueeltje, elke middag. Zo lift het grote, verre werk mee op iets wat al automatisch gaat.
En nu nog de motivatie om dit toe te passen...
Leuk die theorie over discipline en gewoontes, en misschien kun je er zelf veel mee, maar de praktijk bij je (jonge) puber is vaak toch weerbarstiger. Soms is er toch nog wat sturing van boven nodig om aan het werk te gaan, om gewoontes te ontwikkelen, om discipline te oefenen. Hoe motiveer je nou je puber? Wat moet je wel doen en wat moet je vooral niet doen? In mijn gratis ebook lees je hier alles over: De 10 dingen die je niet moet doen om je kind te motiveren. En dan leer je natuurlijk ook wat wél helpt!
