Onze avonden gaan meestal zo: als wij als ouders al aan het afbouwen zijn, gaat de voordeur open: dan komt onze zoon (20) thuis na een dag college en een avond sporten. Hij banjert vol energie door de kamer, wil nog eten, en wil vooral al zijn verhalen en kennis van die dag met ons delen.
We doen ons best als ouders, want we weten dat hij anders ‘bedraad’ is dan wij: de enige extravert in een gezin vol introverten. Oh wat heeft dat vroeger een hoop ruzie veroorzaakt tussen broer en zus.
Want hoe doe je dat, als je kinderen zo verschillend zijn, in gedrag en energie? Want je kunt erop rekenen dat het kind-met-energie vaak over grenzen gaat. Een soort puppygedrag: contact zoeken, aandacht zoeken.
Terwijl het andere kind net in z’n eentje aan het opladen is na een drukke dag.
Herkenbaar? Dan is de kans groot dat je een gezin hebt met zowel een introvert als een extravert kind. Mooie afwisseling maar soms best lastig!
Introvert en extravert: wat betekent het eigenlijk?
Veel mensen denken dat introvert hetzelfde is als verlegen, en extravert hetzelfde als druk of luidruchtig. Of dat introverts niet tegen groepen kunnen en extraverts wel. Maar dat klopt niet helemaal.
Het grote verschil zit in energie: waar laad je van op?
- Een introvert kind heeft rust en alleen-zijn nodig om bij te komen. Sociale prikkels, ook gezellige, kosten energie.
- Een extravert kind laadt juist op door contact, gesprekken, actie. Stilte en alleen zijn voelt voor hen leeg of zelfs ongemakkelijk.
Het een is niet slechter of beter dan het ander. Maar onder één dak kan het een voortdurende gedoe opleveren, en dan vooral als ze elkaars behoefte niet begrijpen.
Je extraverte kind banjert dan zo de kamer van je introverte kind in, en dan kun je aftellen tot er van alles geroepen gaat worden.
En niet alleen de kinderen
Als volwassene herken ik het zelf ook wel: na een lange werkdag moet je niet meteen met me willen bijkletsen, ik moet dan eerst even in mijn eentje bijkomen.
Hoe is dat bij jou thuis? Ben jij eerder introvert of extravert? En je partner? En zie je ook verschillen tussen jou en je kind?
Introverte ouders met een extravert kind kunnen soms stilletjes wanhopen aan dat niet-aflatende enthousiasme. Die stroom verhalen, die behoefte aan verbinding, terwijl jij al lang mentaal bent afgehaakt.
Omgekeerd: extraverte ouders met een introvert kind begrijpen soms oprecht niet waarom hun kind zich terugtrekt. “Waarom ga je niet gewoon mee? Waarom zeg je zo weinig? Doe eens gezellig!”. Het is meer dan eens een reden geweest dat ouders hun kind bij mij in de coachpraktijk brachten. “Ze is zo stilletjes op verjaardagen”.
Dit is geen verwijt naar jezelf of naar je kind. Het is simpelweg een mismatch in tempo, energie en behoefte. En die mismatch kun je leren herkennen bij je kinderen – en bij jezelf.
Wat kun je als ouder doen?
Je hoeft geen scheidsrechter te zijn, geen kant te kiezen. Je kunt iets beters zijn: een tolk.
- Benoem het verschil
Leg ze uit hoe het werkt met introvert en extravert. Bijvoorbeeld: “Weet je wat ik zie? Jij laadt op door contact, en zij juist door rust. Dat botst soms, omdat jullie gewoon anders zijn.”
- Maak grenzen concreet
Abstracte afspraken als ‘laat elkaar met rust’ werken niet. Maak duidelijke afspraken. Kloppen voor je binnenkomt. Een dichte deur betekent: even niet storen. Een vastgestelde tijd in de badkamer. Nee is nee.
- Help je extraverte kind begrijpen
“Klop even aan” is een instructie. Maar het werkt duurzamer als je uitlegt waarom: “Voor jouw zus is haar kamer haar oplaaduimte. Als jij zomaar binnenloopt, voelt dat voor haar als een inbraak.” Begrip kweken werkt uiteindelijk beter dan regels opleggen.
- Kijk ook naar je eigen patroon
Ertussen springen is niet altijd het handigste, vaak escaleert het alleen maar en ze moeten het toch zelf leren oplossen. Maar soms is het sterker dan jezelf: op welk moment val jij terug op ingrijpen? Wat triggert hun gedoe in jou? Herken je iets van jezelf in een van de kinderen, en heeft dat invloed op hoe je reageert?
- Los het niet altijd op
Soms is de beste interventie: even wachten. Tieners en jongvolwassenen leren ook van het zelf uitzoeken. Als jij er altijd tussenin springt, neem je ze die oefening af. Durf bijvoorbeeld eens iets te zeggen als: “Ik hoor dat jullie er niet uitkomen. Wat denken jullie zelf dat er nodig is?”
- Wees geduldig
Wees vooral heel geduldig met het kind dat jij het minst begrijpt. Het kind dat zo anders is dan jijzelf. Adem in, adem uit. Begrijp dat we allemaal anders zijn en dat jou kind zijn/haar eigen persoonlijkheid heeft.
Ruzie als oefenruimte
Conflict tussen broers en zussen is niet fijn. Maar het is is wel superleerzaam. Thuis leren je kinderen hoe ze omgaan met grenzen, van zichzelf en van de ander. Hoe geef je je grens aan? En hoe reageer je als een ander zijn grens aangeeft?
Dat zijn vaardigheden die ze de rest van hun leven nodig hebben.
Hou deze gedachte in je achterhoofd. Zeker als je bent opgegroeid in een omgeving waar veel of juist geen ruzie was, kun je er heel gevoelig op reageren.
Wil je hier verder mee aan de slag?
In mijn online cursus ‘Van ruzie naar rust’ werk je stap voor stap aan een rustiger gezinsklimaat.
In de cursus:
✔ Je onderzoekt wat er nodig is bij jouw kinderen, zodat je daar goed op kunt inspelen.
✔ Je ontdekt wat ze nog moeten leren, zodat jij ze kunt helpen dat te leren.
✔ Je leert te kijken naar je eigen inbreng, zodat het gemakkelijker wordt je geduld te bewaren.
✔ Je krijgt praktische tips, zodat de kinderen minder competitief met elkaar omgaan.
✔ Je krijgt een handig stappenplan, zodat ze ruzies leren oplossen ook zonder jou.
▶ Meer weten over de cursus ‘Van ruzie naar rust’? Klik hier.
